2018年5月23日星期三

潮语新探二


潮语的八声调:

阴平 阴去 阳平 阳上 阳入
例子(文读音):分 粉 训 拂 云 混 份 佛
拼音 hung1 hung2 hung3 hug4 hung5 hung6 hung7 hug8
又如:
di音:的1、抵2、帝3、滴4、池5、弟6、地7、碟8
hong音:丰1、俸2、讽3、福4、洪5、凤6、匐7、伏8
si音:诗1、死2、世3、薛4、时5、是6、示7、蚀8
hang音:蚶1、罕2、汉3、褐4、杭5、限6、巷7、学8


声母:
潮语声母包括:b、bh、c、d、g、gh、h、k、l、m、n、ng、p、r、s、t、z(不含f、j、q、w、x、y)

韵母:
潮语韵母包括:a、e、ê、i、o、u、ai、ao、ia、io、iu、oi、ou、ua、uai、ue、ui

潮语里很多词语鼻音化,也保留很多普通话失去的塞音韵尾。在古汉语如唐代语音中,存在塞音韵尾的,在演化的过程中,北方话大多丢失了这些韵尾,但在南方话中却保留下来,因此,用南方话如潮语念起某些唐诗时,往往会比较有押韵。
潮语中含鼻音与塞音韵尾的词汇,现代语音学者以字母“n”、“b”、“g”、“h”代表其音。

潮语特有声母:
bh 无 :如 无聊(bho5 liou5)
gh 鹅 :如 一只鹅(zêg8 ziah4 gho5)
ng 隅 :如 山隅(suan1 ngo5)

潮语特有韵母: 
·     io腰 :如 弯腰(uang1 io1)
·     oi鞋 :如 鞋拖(oi5 tua1)
·     iou妖:如 妖艳(iou1 iam7)
·     e余 :如 多余(do1 e5)
·     ê厄 :如 厄运(ê4 ung7)、哑口(哑狗ê2 gao4)
·     uê锅 :如 饭锅(bung7 uê1  )
·     êng英:如 英文(êng1 bhung5)  
·     uêh划:如 计划(goi3 uêh8;读goi4 uêh8)
·     ê 译 :如 翻译(huang1 êg8)

带鼻音韵(n)的潮音:
·     in 丸 :如 团圆(thuang5  in5)
·     ion羊 :如 羊毛(ion mo5)
·     ain爱 :如 恋爱(luang3 ain3)
·     oin闲 :如 闲话(oin5 uê7)

带塞音韵(合嘴(m))的潮音:
·     im淹 :如 淹水(im1 zui4)
·     iem盐 :如 腌菜(iem1 cai3)
·     am暗 :如 暗夜(am3 mê1)

我们不妨先了解一下潮语的基本用字的拼音音节,这对接下来的文字探讨有帮助。


潮州文读/白文拼音音节(A ~ Z):


a: a阿 ab盒 ag恶 ah押 ai埃 ain爱 am暗 an馅
  ang安 au后

b: ba巴 bag北 bai败 bang帮 bau包
   bi比 biah壁 bian饼 big毕 bih鳖 
   bin边 bing彬 biu彪 biê标 biêg别
   biêng变 biêu婊 bo报 bog仆 boh薄
   boih八 boin反 bong泵 bou布 
   bu富  bua播 buah钵 buan半 bug不
   bui吠 bung本 buê飞 buêg跋 buêng叛
   bê父 bêg伯 bêh白  bên平 bêng並

bh:bhag木 bhai眉 bhau卯 bhê马   
   bhêh麦 bhi米 bhig蜜 bhih瘪
   bhiê庙 bho母 bhoi买 bhou亩 bhu无     bhua磨 bhuah抹 bhuang亡 bhug吻   
   bhung文 bhuê尾 bhuêh袜 bhuêng万

c: ca差 cag贼 cah插 cai才 cam参
  cang灿 cau草 ce次 ceng村 ci巿
  cia车 ciag绰 ciah赤 cian请
  ciang厂 cib辑 cig七 cih蠘(花蟹) cim深
  cin寻 cing秦 ciu手 ciê 笑
  ciêb妾 ciêg窃  ciêh尺 ciêm签
  ciên抢 ciêng浅 ciêu峭 co初 cog促
  coh撮 coi粞(碎米)coin千 cong从
  cou醋 cu处 cua歪 cuah敠 cuan闩
  cug出 cui碎 cung寸 cuê炊 cuêg惙
  cuêng全 cêg测 cêh册 cên青

d: da打 dab答 dag毒 dah搭 dai呆
  dam眈 dan担 dang东 dau斗 de猪
  deng当 di弟 dia爹 diah摘 dian定
  dig直 dih蒂 dim沉 din缠
  ding阵 diu丢 diê潮 diêb蝶
 diêg迭 diêh着 diêm点 diên场 diêng电
 diêu条 do刀 dog独 doh桌 doi题     doin第 dong栋 dou肚 du堆 dua大
 duah咄 duan单 dug突 duh剟 dui队 
 dung敦 duê兑 duêg敠 duêng锻 dê茶
 dêg德 dên郑 dêng灯

e:e余  eng恩
ê:êg译 êh厄 ên楹 êng用

f:(潮语无f声母)
g:ga胶 gab鸽 gag觉 gah甲 gai介
  gam甘 gan敢 gang工 gau狗 ge居
  geng根 gi支 gia加 giah剧 gian惊   giang僵 gib急 gig吉 gih砌 gim今   
 gin见 ging紧 giog鞠 giong恭 giu究
  giê 叫 giêb夹 giêg洁 giêm咸
  giên薑 giêng建 giêu骄 go歌 gog国
 goh阁 goi改 goih夹 goin肩 gong公   
 gou古 gu久 gua褂 guah割 guai怪   guain果 guan肝 guang广 gug骨
 gui归 guin县 gung军 guê过 guêg决   guêh郭 guên关 guêng贯 gê家 gêg革 gêh格
 gên劲 gêng宫

gh:ghai碍 ghauh乐(音乐) ghe语
   ghi疑 ghia迓 gho饿 ghoi艺 ghou吴     ghu牛 ghua外 ghui魏 ghuêh月
   ghê牙 ghêg玉

h:ha哈 hag学 hah合 hai嗨 hain还
  ham含 hang汉 hau豪 haun孝 he鱼
  heng兴 hi戏 hia蚁 hiah额 hian兄 
 hiang向 hib熻 hig肸 him熊 hin耳 
 hing现 hiog馥 hiong凶 hiun休
 hiêb协 hiêh叶 hiêm险 hiên乡
 hiêng贤 hiêu晓 hiêun掀 hng园     hngh擤 ho贺 hog伏 hoh鹤 hoi蟹
 hoin苋 hong丰 hou户 houn 虎hu胡 hua华
 huab法 huag矱 huah伐  huai怀 huam梵
 huan欢 huang簧
 hug佛 huh欻 hui妃 huin毁 hung云 huê化
 huêg乏 huêh血 huên横
 huêng痪 hê虾 hêg赩 hêh吓 hêng兴

i: i于 ia也 iag约 iah益 ian 影
  iang央 ib悒 ig乙 ih浥 im音
  in丸(圆)ing引 iog育 iong永
  iu又 iun幼 iê腰 iêb压 iêg猰
  iêh约 iêm盐 iên羊 iêng远 iêu妖

j:(潮语拼音不用j作为声符,而是包含在z中)

k: ka卡 kab瞌 kag壳 kai开 kam坎        kang抗 kau口 ke去 keg乞 keng勤
   ki起 kia企 kiag却 kiah隙 kiang強
   kib泣 kih缺 kim琴 kin钳 king轻
   kiog克 kiong穷 kiu求
   kiêg厥 kiêm欠 kiên腔 kiêng犬
   kiêu侨 ko可 kog酷 koh咯 koi溪
   kong孔 kou裤 ku区 kua夸 kuag阒 
   kuah阔 kuai快 kuang况 kug屈
   kuh窟 kui季 kung困 kuê科 kuêh阕 
   kuêng权 kê客 kêg击 kêh客 kên坑
   kêng肯

l:la拉 lag力 lah腊 lai内 lam南
  lang兰 lau刘 lauh落 le你 li李 liag略
  liah掠 liang良 lib立
  lih裂 lim林 ling邻 liu流 liêb粒
  liêg冽 liêm念 liêng连 liêu疗
  lo罗 log录 loh落 loi礼 loih笠
  long浓 lou卢 lu芦 lua箩 luah烙 lug律
  lui类 lung仑 luêg劣 luêng鸾 lê嘞
  lêg绿 lêh叻 lêng灵

m:m呣唔 ma妈 mag目 mai嫑(不要)
  mang忙 mau茅 mi迷 mian名 mig密 min面
  ming民 miêng免 miêu妙 mo礳 mog寞
  moh么 mong蒙 mou谋 mua麻 muan满
  mug勿 mui美 mung门 muê妹 muêg眜
  muêh物 mê骂 mêg陌 mêh脉 mên盲 
  mêng明

n:na那 nab讷 nah垃 nai乃 nang俺
  nau闹 neng女 ni泥 nian领 niang孃
  nih痆 nin年 niu钮 niêb捻 niên梁
  niêu袅 no努 noin莲 nou奴 nuan烂
  nui馁 nêg匿 nên冷
ng:ng黄 ngag岳 ngai岸 ngam岩 ngang言
   ngau傲 ngeg讫 ngeng银 ngi义 ngia雅
   ngiag虐 ngiang仰  ngim吟 ngiêb业
   ngiêg臬 ngiêm验 ngiêng研 ngiêu猫
   ngo俄 ngog愕 ngoh愕 ngoin研 ngou五
   nguin危 nguêng元 ngên硬 ngêng迎

o:o哦 og握 oh学 oi矮 oih狭 oin闲
  ong嗡 ou乌

p:pa疱 pag博 pah拍 pai派 pan怕
  pang帆 pau抛 pi丕 piah扁 pian坪
  pig匹 pin片 ping贫 piu芣 piê票
  piêng片 poin办 pong蓬 pou铺 pu浮
  pua破 puah泼 puan伴 puh噗 pui屁
  pung盆 puê皮 
  puêh诐(闲谈/辩论)puêng判 pê帕 pêg碧
  pên彭 pêng评

q:(潮语拼音不用q作为声符,而是以c代替)
r:(英语里的z音)re尔 ri二 ria惹 riag弱
  riang让 rib入 rig日 rih廿   
  rim任 ring仁 riu柔 riê尿 riêg爇
  riêm染 riêng然 riêu爪 rog辱
  rong绒 ru如 ruah热 rui维 rung允
  ruê锐 ruêg悦 ruêng纂 rêng礽

s:sa莎 sab刹 sag虱 sai西 sam杉
  san三 sang删 sau扫 se士 seng蒜
  si丝 sia写 siah削 sian声 siang绱
  sib习 sig失 sih蚀 sim心 sin扇
  sing申 siu收 siê相 siêb涩 siêg设   siêh惜 siêm闪 siên伤 siêng仙 siêu肖
 so锁 sog束 soh雪 soi细 soin先 song嵩
 sou苏 su序 sua沙 suag溯 suah杀 
 suai甩 suan山 suain檨(芒果)suang爽
 sug术 suh嗍(吮吸)sui谁 sung孙 suê帅
 suêh刷 suêng选 sê纱 sêg色 sên生
 sêng升

t: ta他 tab塌 tag读 tah塔 tai台 tam探
   tang唐 tau头 teng汤 ti体 tiah拆
   tian厅 tiang畅 tih铁 tin天 
   ting陈(陈列)tiog畜 tiu抽 tiê粜
   tiêb帖 tiêg彻 tiêm舔 tiêng天
   tiêu调 to讨 tog跅 toh托 toi代
   toin睇 tong通 tou吐 tu途 tua拖
   tuah汏 tuan摊 tug脱 tuh腯 tui推
   tung吞 tuê颓 tuêng传 têg惕 têh宅
   tên挰 têng窗

u:u乌 ua我 uag获 uah活 uai歪 uan安
  uang皇 ug熨 ui为 uin畏 ung运 uê卫
  uêg越 uêh划 uêng猿

v、w、x、y:(潮语拼音不用v、w、x、y作为声符)
z:za早 zab十 zag扎 zah闸 zai载  zam针
  zang栈 zau走 ze书 zeng钻 zi止 zia遮
  ziag酌 ziah食 zian正 ziang仗 zib执
  zig织 zih舌 zim枕
  zin钱 zing尽 ziu州 ziê蕉 ziêb捷
  ziêg即 ziêh石 ziêm尖 ziên上、痒 
  ziêng战 ziêu鸟 ziêuh哳 zo坐
  zog足 zoh作 zoih截 zoin前 zong总
  zou租 zu主 zua纸 zuag浊 zuan泉
  zuang装 zug卒 zuh嘬(吮吸)
  zui水 zung俊 zuê罪 zuêg棁
  zuêng专 zê这 zêg一、泽 zêh责 zên井

点击: 潮语新探三

没有评论:

发表评论